(.Ö .u .«) Ùw¬ .1
.PvC oDÇzA EDOÆ ÝëC MDGRC ÝëC .2
PÃìÃd éF Co Úßµp¾ Þ ívß× jëoDN qC íOØw ßN pF ÝëC ok D× .3
.lÛoCk ÚDØëC éÆ í×kp× P·¿Ü× êCpF ,ÙìÛCßiì×
Áp¾ Ökp× qC í©·F ÚDì× ok Þ ,lz pËØOv §oC ok Úßµp¾ .4
ÐOÃF Co DèÛA ÚCpwJ ,kpÆ ÙOv DèÛA qC í¿ì·¨ æÞpÊ éF ÞC .PzCnÊ
.kßF oDÇØOv D·ÂCÞ ÞC .koÞAí× êoDw×pz DèÛA pOhk pF Þ lÛDvpì×
ÚCpGV ,lz ÙOv DèÛA éF §oC ok éÆ íÛDwÆ êCpF DN ÙìOvCßh D× .5
.Ùìçk oCp QoCÞ Co DèÛA Þ ,Ùìçk oCp pGço Co DèÛA DN Þ ,ÙìÜÆ
ÚDìçDKv Þ ÚD×Dç Þ Úßµp¾ éF D× Þ Ùìçk ÚDÇ× §oC ok Co DèÛA DN Þ .6
.ÙëkCk ÚD¡Û ,lÛlìvpOì× ÚA qC éÆ Co êrìZ ÚDØç ÞC
PÂÞ pç Þ ælF pìz ÞC éF] :ÙëkpÆ ídÞ ívß× okD× éF D× .7
éÛDhkÞo éF Co ÞC æÞlÛC Þ upN ÚÞlF ,êlëk p®h ok Co ÞC ÚDV
ÚÓßvo qC íÇë Co ÞC Þ lÛCkpÊ ÙìçCßh qDF ßN éF Co ÞC D× .qClÛDìF
[.kCk ÙìçCßh oCpÂ
Co ÀÎDi× æÞpÊ ÞC éÆ ÝëC êCpF ¯Ã¾ ,lÜO¾pÊ Co ÞC Úßµp¾ ôkCßÛDh .8
kßF ÚA p¬DiF ÝëC .lzDF æÞlÛC qC í·GÜ× DèÛA êCpF DN Þ lëDØÛ êpGço
.lÛkßF ÚCoDÇØOv qC DèÛA ÚDìçDKv Þ ÚD×Dç Þ Úßµp¾ éÆ
Co ÞC .lÜÇì× ÝzÞo Co ßN Þ Ý× Ù¡Z ÝëC] ,P¿Ê Úßµp¾ pwØç .9
éÆ ÝëC Dë lzDF éOzCk íO·¿Ü× D× êCpF ÞC PwÜÇØ× Cpëq ,¢ÇÛ
Co ypǾ íOd DèÛA [.ÙìÜÆ ÍßG êlÛqp¾ éF Co ÞC PwÜÇØ×
.lÛkpÇìØÛ Ùç
MD¥i¡× kßF ÈëkrÛ Þ P¾pÊ kok ÞC êCpF ívß× okD× HÏÂ fG¤.10
oCpÂpF «DGNoC ÞC HÏ DF D× éÆ kßGÛ ÝëC p¬DiF pÊC ,lÜÆ yD¾ Co ÞC
.Ùìçk oCp ÚDÜ×å× qC íÇë Co ÞC DN ÙëkpÆ
ÞC [.ÝÆ ÍDGÛk Co ÞC êDJko] ,P¿Ê (ívß×) ÞC pçCßh éF (okD×) ÞC .11
.lÜOwÛClìØÛ DèÛA éÆ íÎDd ok ,kpÇì× DzDØN Co ÞC oÞk qC (pçCßh)
pçCßh) ,xKv .ÙìOzCkqDF ÚCoDOvpJ õØç ÍßGÂ qC Co ÞC D× .12
Ùçk ÚD¡Û DØz éF Co êCéÛDh ÐçC ÙÛCßOì× Ý×] ,P¿Ê (ívß×
Eßh ÞC qC Þ lÛpìËF ælè·F Co ÞC yoÞpJ DØz êCpF lÜÛCßOì× éÆ
[.lÜÜÆ êoClèËÛ
,ÙìÜÆ ÍDezßh Co ÞC DN ÙëlÛCkpÊqDF yokD× éF Co ÞC D× ÝìÜaÜëC .13
ÙëoCnËF DN Þ ÙëqDv ÀÂßO× Co ÞC êDèìÛCpËÛ Þ ÙìÜÆ ÝzÞo Co ÞC Ù¡Z DN
.lÜÛClìØÛ DèÛA pSÆC éZpÊC .koCk PÃìÃd Clh ôlµÞ éÆ lØè¿F
D®µ Ùϵ Þ PØÇd ÞC éF D× ,lìvo ÍkD·N ýld éF Þ lz ¼ÎDF éÆ í×DËÜç .14
.Ùìçlì× yCkDJ Co ÚCoDÆrìçpJ ÝìÜaÜëC D× .ÙëkpÆ
Co kp× Þk .lÜvDÜ¡F Co ÞC Ökp× éÆ ÝëC ÚÞlF ,lz pèz ÐhCk ÞC êqÞo .15
éÆ êkp× .¢ÛDÜØzk qC êpËëk Þ kßh Ökp× qC íÇë ;P¾Dë Cßµk Íß»¡×
ÞC éF ívß× .kpÆ ÈØÆ êD¨DÃN ¢ÜØzk éìϵ pF ÞC qC kßF ¢×kp× qC
í·ÂCÞ ÝØzk ÞC ;PvC ÚD®ìz oDÆ ÝëC] ,P¿Ê .P¡úÆ Co ÞC ,kq íO¡×
[.oDÇzA êCælÜÜÆ æCpØÊ Þ PvC
¢çCßh .ÖCækpÆ ÙOv kßh x¿Û éF Ý× ,Ý× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê ÞC .16
.ÚDFpè× ,PvC ælÜÜÆß¿µ ÞC .lì¡iF Co ÞC ,ÞC Þ [¢iGF Co Ý× ÙÜÇì×
D®µ Ý× éF éÆ íOØ·Û §ßµ ok ,Ý× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê ÞC .17
[.kßF ÙçCßiÛ ÚCoDÇçDÜÊ ÚDGìO¡J rÊpç Ý× ,êkßØÛ
ÞC qC ÐG qÞo éÆ í¥iz .HÂCp× Þ ÚDvpN ,kßF pèz ok ÞC fG¤ .18
ÞC éF ívß× .kpÆ ÈØÆ êD¨DÃN ÞC qC æoDF Þk ,kßF éOvCßh ÈØÆ
[.íOwç PØdq TµDF üD·ÂCÞ ßN] ,P¿Ê
êC] ,P¿Ê ,lÜÆ éÏØd ÚD¡ÆpO¡× ÝØzk éF ÞC éÆ ÝëC qC ÐG .19
?íÛDvpF ÐOÃF êqÞpëk kp× lÜÛD× Ùç Co Ý× íçCßiì× DëA ,ívß×
oDÆrìçpJ íçCßiìØÛ ßN ;êoCk í¡Æpv l¥Â Ýì×q êÞo ßN éÆ üD·ÂCÞ
[.ízDF
,ívß× êC] ,P¿Ëì× ,l×A ÚCÞk ÚCÞk pèz pËëk ½p¬ qC êkp× .20
ßN éF Ý× .êÞpF üCoß¾ PvC pOèF .lÜ¡Çì× Co ßN ÐO õ¡ÃÛ Ökp×
[.ÙÜÇì× íFßh Peì¥Û
Ý× ,Ý× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê ÞC .HÂCp× Þ ÚDvpN ,kpÆ oCp¾ pèz qC ÞC .21
[.ælF MDWÛ oDÇØOv Ökp× Pvk qC Co
Ý× ÖoDÊkoÞpJ éÆ lzDF] ,P¿Ê Ýùëlù× ½p®F Mp¾Dw× æCo ok ÞC .22
[.lÜÆ PëClç PvCo æCo éF Co
EA ÍDd ok Co Ökp× qC íOì·ØV ,lìvo Ýùëlù× EA éF éÆ í×DËÜç .23
ÞC .lÛkßF p²OÜ× êCézßÊ ok éÆ lz Úq Þk õVßO× Þ ,P¾Dë Úlì¡Æ
DN Ùì¡ÇF EA ÙìÛCßOìØÛ D×] ,lÜO¿Ê DèÛA [?lëoCk íÜiv éZ] ,P¿Ê
[.PvC êpìJ jìz D× olJ Þ ,lÛßz ælÜÆCpJ Ökp× éÆ ÝëC
,P¿ËF ,êCéëDv pëq ok P¾o xKv ,lì¡Æ EA DèÛA êCpF ÞC .24
UDOe× oDìwF ÚA éF íOvp¿F Ý× êCpF íÂqo pç ,Ý× oDÊkoÞpJ]
[.ÙOwç
ÖolJ] ,P¿Ê Þ ,lz ÈëkrÛ ÞC éF Öpz DF Úq Þk ÚA qC íÇë êkÞrF .25
Co ÞC éÆ í×DËÜç [.lÜÇì× Mßµk Co ßN ,D× êCpF Úlì¡Æ EA p¬DiF
bìç] ,P¿Ê ÞC ,kpÆ PëDÇd ÞC êCpF Co kßh êDçé¥Â Þ ,kpÆ MDÂÔ×
[.êCækpÆ ClìJ MDWÛ oDÇØOv Ökp× qC ßN .upOÛ
ÞC .ÝÆ ÖCliOvC Co ÞC ,Ý× olJ êC] ,P¿Ê Úq Þk ÚA qC íÇë .26
[.PvC Ýì×C Þ êß ÞC ÚßZ ,ÖCliOvC êCpF PvC ÝëpOèF
Þ ,íÜÆ UCÞkqC Ý× ÚCpOhk qC íÇë DF ßN éÆ ÖoCk ÞqoA] ,P¿Ê ÞC .27
æk éF Co ÚA pÊC ;íÜÆ oDÆ Ý× êCpF Xd p¿v oDF P¡ç DN ÚA êDWF
êCpF Co ´ß¨ß× ÝëC ÙçCßiìØÛ Ý× .lzDF Mkßh oDìOhC éF ,íÛDvpF
íçCßh oDÆrìçpJ ,Clh PvCßiF Co Ý× ßN .ÖpìËF ÐÇ¡× kDëq ßN
[.P¾Dë
Þk ÚA qC ÖClÆ pç Ý× .ßN Þ Ý× ÝìF PvC íþCßN ÝëC] ,P¿Ê ÞC .28
Clh .kpÆ íçCßiÛ P¿ÎDi× ÖClÇaìç DF ßN ,ÙÛDvo ÖDWÛC éF Co Ml×
[.PvC ÐìÆÞ ÙìO¿Ê D× éaÛA pF
yCækCßÛDh DF ,koÞA êDWF Co kßh MClè·N ÞC éÆ í×DËÜç .29
,P¿Ê kßh ôkCßÛDh éF .lëk í¡NA æßÆ õÜ×Ck ok ÞC .kpÆ Mp¾Dw×
Dë ,ÖoÞDìF êpGh DØz êCpF ÚA qC lëDz .ÖCælëk í¡NA .lìÛDØF DWÜëC]
[.ÖoÞDìF DØz ÚkpÆ ÖpÊ êCpF Co ÚA qC êCæoDJ
ÚA ok ,Ðe× ÚA ælz PØdo PØv qC ,lìvo ÚA éF éÆ í×DËÜç .30
;Clh .ÙOwç Ý× ÝëC ,ívß× êC] :lz ClÛ ,Phok ÚA ok ÅoDG× ÚDÇ×
.ÚDìÛDèV oDÊkoÞpJ
ÍDd ok êßëk lÜÛD× Co ÚA éÆ í×DËÜç [.qClÛDìF Co kßh êD¥µ] .31
.upOÛ ;kpÊqDF ,ívß× êC] .PzCnÊ oCp¿F DJ Þ P¡ÊqDF ,lëk ÚlìGÜV
.íOwç ÚD×C ok üÔ×DÆ ßN
lçCßh ÚÞpìF Hìµ ÚÞlF Þ lì¿v ;ÝÆ kßh HìV ok Co POvk] .32
Þk DèÜëC .ÚD¡Û Þp¾ Co kßh upN Þ ÝÆ ¸ØV Co kßh ÍDF Þ pJ .l×A
ækCk ÚD¡Û ¢ÛDÊorF Þ Úßµp¾ éF DN MoDÊkoÞpJ ½p¬ qC PvC MDGRC
[.lÛCækßF oDÇçDÜÊ í×kp× DèÛA ;kßz
DN ÙvpOì× Þ ,ÙO¡Æ Co DèÛA qC íÇë Ý× ,Ý× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê ÞC .33
.lÜ¡ÇF Co Ý× DèÛA CkDG×
ÚCßÜ·F Co ÞC .PvC Ý× qC pNÝiv yßh ÚÞoDç ÖokCpF ,ÝìÜaØç] .34
CkDG× DN ÙvpOì× .lÜÆ PëßÃN Þ Äël¥N Co Ý× DN Pvp¿F Ý× DF ÈØÆ
[.lÜÜÆ HënÇN Co Ý× DèÛA
éF D× Þ ,kpÆ ÙìçCßh PëßÃN MokCpF õ®vCßF Co ßN D×] ,P¿Ê ÞC .35
íëDÛCßN DèÛA ,ÝëCpFDÜF .kpÆ ÙìçCßh D®µ oDÇzA êoClOÂC DØz êÞk pç
êDçéÛD¡Û DF .PzCk lÜçCßiÛ Co DØz qC ÖClÇaìç éF ÚlÛDvo HìvA
qÞpìJ ,lÜÜÇì× êÞpìJ DØz qC éÆ íÛDwÆ DF æCpØç ,DØz êÞk pç ,D×
[.lz lìçCßh
,P¾o DèÛA krÛ D× oDÇzA Þ f¨CÞ MDGRC DF ívß× éÆ í×DËÜç .36
qC êrìZ ÝìÜZ rÊpç D× .íËOhDv PvC êCælG·z ÝëC] ,lÜO¿Ê
[.ÙëCælìÜ¡Û kßh kClVC
Co PëClç íwÆ éZ éÆ lÛClì× pOèF Ý× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê ívß× .37
,üDØÏw× .lz lÜçCßh qÞpìJ íÛDwÆ éZ PGÂDµ Þ ,koÞA ÞC ½p¬ qC
[.lÛß¡ìØÛ qÞpìJ rÊpç ÚCoDÇØOv
DØz êCpF íëClh ,kßh qC pìº Ý× ,ÚDÊorF êC] ,P¿Ê Úßµp¾ .38
DN íÜÆ DÜF íVpúF DN rKF Co DèO¡h ,ÚD×Dç êC ,ÝëCpFDÜF .ÙvDÜ¡ìØÛ
ÞC éÆ ÖoCk ÚDÜìجC Ý× .ÖqClÛDìF ívß× êClh éF íçDËÛ lëDz
[.PvC ß˺Þok
,lÛkCk é×CkC êpËØOv éF Ýì×q ok ¢ÛDìçDKv Þ ÞC ,ÝìÜaÜëC .39
.lz lÜçCßiÛ ælÛCkpÊqDF D× éF éÆ lÛkpÆ ÚDØÊ Þ ,íÃd bìç ÚÞlF
DèÛA ÝOhClÛC DF ,ÙëkpÆ MCqDW× Co ¢ÛDìçDKv Þ ÞC D× ,éWìOÛ ok .40
.ÚCoDÇØOv PGÂDµ PvC éÛßËZ ÝìGF .Dëok éF
êpGço ÙÜèV éF Co kßh Ökp× éÆ ÙëkCk oCp íëDçÖD×C Co DèÛA D× .41
.PzCk lÜçCßiÛ íÇØÆ bìç P×Dì qÞo ok DèÛA ,ÝëC pF æÞÔµ .lÛkpÆ
pìÃd qC P×Dì qÞo ok Þ ,lÛlz oDO¾pÊ PÜ·Î éF DìÛk ÝëC ok DèÛA .42
.kßF lÜçCßh ÚDÊlz
Co íÏG êDèÏwÛ éÆ ÝëC qC xJ ,ÙëkpÆ D®µ EDOÆ ívß× éF D× .43
êlÜJ DN ÙëkCk oCp ÍDS× DèÛA õÏìvßF éÆ ÝëC qC xJ Þ ,ÙëkpÆ ÅÔç
.lÛßz éVßO× éÆ lzDF DN PØdo Þ ,PëClç Þ ,Ökp× êCpF lzDF
ÚA D× éÆ í×DËÜç ,íOzClÛ oß©d íFpº æßÆ íGìzCpv ok ßN .44
.êkßGÛ lçDz ßN ;ÙìOzCk opÃ× ívß× pF Co oßOvk
½peÜ×) ÚD×q oÞp× PÏ·F ,Þ ,ÙëkoÞA lëlJ êkDëq êDèÏwÛ D× D×C .45
DèÛA êCpF Co D× MDëA éÆ êkßF Ýùëlù× Ökp× ÚDì× ok ßN éÛ Þ .(lÛlz
.ÙëkDOvp¾ Co ÚÓßvo D× D×C .íÛCßiF
.ÙëkCk ClÛ Co ÞC D× éÆ í×DËÜç êkßF æßÆ ÚA íGìzCpv ok ßN éÛ .46
ÍDeF DN éÆ Co í×kp× DN MoDÊkoÞpJ êßv qC PvC íOØdo ÝëC D×C
DN íçk oCl¡ç ,PvC æl×DìÛ DèÛA pF ßN qC ÐGÂ êCælÜçk oCl¡ç
.lÛßz éVßO× éÆ lzDF
koCÞ DèÛA pF PGì¥× ÚDzÍDصC p¬DiF éÆ í×DËÜç ,ÝëCpFDÜF .47
ækDOvp¾ D× pF íÎßvo pÊC ,D× oDÊkoÞpJ] ,lÜëßËF lÜÛCßOìØÛ ,lëA
[.Ùël¡ì× ÚDÜ×å× qC Þ ÙëkpÇì× êÞpìJ ßN MCoßOvk qC D× ,êkßF
¯Ã¾ pÊC] ,lÜO¿Ê ,PvC æl×A DèÛA pF D× ½p¬ qC PÃìÃd éÆ ÍDd .48
ækCk ÚD¡Û D× éF ,lz ækCk ÚD¡Û ívß× éF üÔG éÆ íëDçéÛD¡Û ÚDØç
?lÛkoÞDìÛ p¿Æ kßF ælz ækCk ívß× éF éaÛA éF üÔGÂ DèÛA DëA [!l¡ì×
éOzßÛ Ùç êÞo qC éÆ PvC ÚCqDF ælG·z oDÆ DèÛA Þk pç] ,lÜO¿Ê DèÛA
[.ÙìOwç p¾DÆ DèÛA êÞk pç éF D×] ,lÜO¿Ê ÝìÜaØç [.PvC ælz
ÝëC qC pOèF íOëClç DF lìçk ÚD¡Û Clh ½p¬ qC íFDOÆ xJ] ,ßËF .49
[.lìëßËì× PvCo pÊC ,ÙÜÆ êÞpìJ ÚA qC ÙÛCßOF DN ,Þk
kßh lëDõ qC ¯Ã¾ DèÛA éÆ ÚClF xJ ,lÛkClÛ íFCßV ßN éF DèÛA pÊC .50
kßh lëDõ qC éÆ PvC íÛDwÆ qC pNæCpØÊ íwÆ éZ .lÜÜÇì× êÞpìJ
ÝìÜZ Clh ?Clh ½p¬ qC íOëClç éÛßËaìç ÚÞlF ,lÜÜÇì× êÞpìJ
.lÜÇìØÛ PëClç Co êoDÇØOv Ökp×
.lÛßz éVßO× éÆ lzDF DN ÙëCækCk ÐëßeN DèÛA éF Co ÖD»ìJ D× .51
ÝëC éF ,ÙëkCk PØdo íÏG êDèFDOÆ DF Co DèÛA D× éÆ íÛDwÆ .52
.koÞA lÜçCßh ÚDØëC
ÝëC éF D×] ,P¿Ê lÜçCßh ,kßz ælÛCßh DèÛA êCpF éÆ í×DËÜç .53
qC ÐG íOd .D× oDÊkoÞpJ ½p¬ qC PvC PÃìÃd ÝëC .ÙëoCk ÚDØëC
[.ÙëkßF ÚDÊlz ÙìÏwN qC D× ,ÙëßÜ¡F ÚA qC éÆ ÝëC
DèÛA .DèÛA pG¤ p¬DiF ,ÙìÜÇì× D®µ pFCpF Þk Co DèÜëC yCkDJ D× .54
êqÞo éaÛA qC Þ lÜçlì× ÖDWÛC Eßh êDçoDÆ ,lF êDçoDÆ ÐFDÃ×ok
.lÜÜÇì× ¢¡iF ÙëCækCk oCp DèÛA
Þ lÜÜÇì× êoÞk ÚA qC lÛßÜ¡ì× ækßèìF êDè¾pd éÆ í×DËÜç .55
kßh ÍDصC Íåw× DØz Þ ÙìOwç kßh ÍDصC Íåw× D×] ,lÜëßËì×
[.ÙìÜÆ oDO¾o ÚÔçDV lÜÛD× ÙìçCßiìØÛ D× .DØz pF fϤ .lìOwç
DèÜN Clh .íÜÆ PëClç ,êoCk PvÞk éÆ Co íÛDwÆ íÛCßOìØÛ ßN .56
Ùϵ ÄG¬ pF Þ lÜÇì× PëClç kßh PvCßh ÄG¬ pF éÆ PvC íwÆ
.lÜOwç Úlz PëClç oCÞCrv éÆ íÛDwÆ ôoDFok kßh
Þ PëmC Ýì×q ok ,ÙìÜÆ êÞpìJ ßN PëClç qC D× pÊC] ,lÜO¿Ê DèÛA .57
éÆ ÙëkpÇÛ xìv~DN ívlÃ× Ý×C ÚDÇ× DèÛA êCpF D× DëA [.lz ÙìçCßh oCqA
?kß¡ì× öClçC ,D× ½p¬ qC êqÞo ÚCßÜ·F ,êCæßì× ´ßÛ éØç ÚA éF
.lÜÛClìØÛ DèÛA pSÆC éÆ íOvolF
ÚD¡ìÊlÛq éF PGwÛ êpÇzDÛ p¬DiF Co MDµDØOVC qC êoDìwF D× .58
rV PwìÛ êrìZ ,DèÛA êDçéÛDh PvC ÝëC ,éWìOÛ ok .ÙëkpÆ ÅÔç
.ÙìOwç QCoÞ D× .íëDN lÜZ rWF ,DèÛA qC l·F íÛßÇw× pìº êDçéFCph
íÎßvo éÆ ÝëC ÚÞlF Co íOì·ØV PÂßaìç MoDÊkoÞpJ Cpëq .59
.lÜÇìØÛ ÅÔç ,lÛCßiF DèÛA êCpF Co D× MDëA DN lOvp¿F DèÛA ÚDì×ok
oDÇØOv ÚA Ökp× éÆ ÝëC pË× ,ÙìÜÇìØÛ ÅÔç Co íOì·ØV rÊpç D×
.lÜzDF
,PvC DìÛk ÝëC íÊlÛq ´DO× ¯Ã¾ ,PvC ælz ækCk DØz éF éZpç .60
DëA .íÛCkÞDV Þ PvC pOèF oDìwF PvC Clh krÛ éaÛA .ÚA MÔØWN Þ
?lìØè¾íØÛ
ÖDWÛC üDØOd éÆ Eßh êCælµÞ ,ÙëCækCk ælµÞ ÞC éF éÆ íwÆ DëA .61
,Ùìçlì× ÞC éF Co DìÛk ÝëC íÊlÛq íOÂß× ´DO× éÆ íwÆ DF lz lçCßh
?kß¡ì× oDO¾pÊ êlFC PÜ·Î éF P×Dì qÞo ok xKv éÆ ,PvC êÞDw×
éÆ íëDèOúF lÜOwç DWÆ] ,lçk ClÛ Co DèÛA ÞC éÆ l×A lçCßh êqÞo .62
[?lëkßF ækCk oCp Ý× oDÜÆok
DèÜëC ,D× oDÊkoÞpJ] ,P¿Ê lÜçCßh ,l×A DèÛA pF MÞD©Â éÆ íÛDwÆ .63
ÚßZ ,ÙëkpÆ öCߺC Co DèÛA D× ;ÙëkpÆ öCߺC Co DèÛA D× éÆ íÛDwÆ lÜOwç
.ÙìÜÇì× ßN ÀÂÞ Co kßh üÔ×DÆ D× ÚßÜÆC .ÙëkßF ælz öCߺC ÚD×kßh
[.lÛkpÇìØÛ ¢OvpJ Co D× ¸ÂCÞ ok DèÛA
,lÛCßh lÜçCßh Co DèÛA [.lìÛCßiF Co kßh êDèOúF] ,lz lçCßh éO¿Ê .64
lÜÜÆ ÞqoA Þ ,lz lÜçCßh ECnµ oDO¾pÊ DèÛA .kCk lÜçCßiÛ íFCßV D×C
!lÛkßF ælz PëClç éÆ
jvDJ oß®Z ÚÓßvo éF] ,kpÆ lçCßh ÍCåv éØç qC ÞC ,qÞo ÚA ok .65
[?lëkCk
DèÛA ÚDFq éÆ lz lÜçCßh HW·O× ÄëDÃd DF DèÛA olÃÛA qÞo ÚA ok .66
.l×A lçCßh lÜF
ÚDÊlÛpF DF ,lÛßz oDÆrìçpJ Þ lÛoÞA ÚDØëC ,lÜÜÆ éFßN éÆ íÛDwÆ .67
.kßF lÜçCßh
Þ ,lÜÇì× ÄÏh lçCßiF éZpç éÆ PvC íwÆ ßN oDÊkoÞpJ .68
Clh ¢ëDOv .lÜÇìØÛ EDiOÛC êpËëk xÇaìç ;lÜÇì× EDiOÛC
íëDÆpz éF UDìOdC éÆ PvC ÚA qC pNÓDF oDìwF ÞC .ÝëpNoCßÊorF ,Co
.lzDF éOzCk
,lÜÜÇì× ÚDèÜJ kßh õÜìv ok éÆ íÛÞok oDǾC éF MoDÊkoÞpJ .69
.lÛqDwì× oDÇzA éaÛA éF oß®ÛDØç ,PvC æDÊA
õØç .PwìÛ ÞC oDÜÆ ok êpËëk êClh ;PvC DOÇë êClh ÞC .70
õØç .MphA ok Þ íÊlÛq ÝìÎÞC ÝëC ok ,PvC ÞC ÚA qC Dè¡ëDOv
.kpÆ lìçCßh P·VCp× ÞC êßv éF DØz Þ ,PvC ÞC DF MÞD©Â
æDËÛ P×Dì qÞo DN ÖÞCl× oß®ÜìØç Co Hz Clh pÊC] ,ßËF .71
DØz êCpF lÛCßOì× Clh qC pìº Clh ÖClÆ ?oß®Z PzCkí×
[?lëßÜ¡ìØÛ DëA ?lÜÆ ÙçCp¾ íëDÜzÞo
æDËÛ P×Dì qÞo DN ÖÞCl× oß®ÜìØç Co qÞo Clh pÊC] ,ßËF .72
íGz DØz êCpF lÛCßOì× Clh qC pìº Clh ÖClÆ ?oß®Z PzCkí×
[?lìÜìFíØÛ DëA ?lÜÆ ÙçCp¾ PdCpOvC êCpF
oCp Co qÞo Þ Hz DØz êCpF ÞC éÆ ÞC ½p¬ qC PvC íOØ·Û ÝëC .73
éÆ lzDF DN lìzDF ÞC êDèOØ·Û ÍDGÛlF xKv ,lìÜÆ PdCpOvC DN kCk
.lìÛClF olÂ
íëDèOúF lÜOwç DWÆ] ,lÜÆ ÍCåv DèÛA qC ÞC éÆ l×A lçCßh êqÞo .74
[?lëkßF ækCk oCp Ý× oDÜÆ ok éÆ
,ÙìëßÊ xKv ,kpÆ ÙìçCßh EDiOÛC êlçDz íOì·ØV pç qC D× .75
Äd éÆ lz lÜçCßh éVßO× PÂßÛA DèÛA [.lìçk ÚD¡Û Co kßh MDGRC]
ÅpN Co DèÛA lÛkßF ækpÆ Ð·V éÆ íëDèOúF éÆ íÎDd ok ,PvC Clh DF
.kpÆ lÜçCßh
.kpÆ ÙOv Þ PÛDìh DèÛA éF éÆ kßF ívß× Ökp× qC íÇë ÚÞoD .76
íÛCkp× qC íçÞpÊ Co DèÛA lìÏÆ íOd éÆ éÆ ÙëkCk ÞC éF XÜÊ olÃÛA D×
pGÇO× olÃÜëC] ,lÜO¿Ê ÞC éF ¢×kp× .lÜÜÆ ÐØd lÜOwÛCßOìØÛ Ùç êßÂ
.koClÛ PvÞk lÜÜÇì× íÎDezßh kDëq éÆ Co íÛDwÆ Clh ;yDGÛ
õÛDh DN ÝÆ ækD¿OvC PvC ækpÆ D®µ ßN éF Clh éÆ íÂqo qC] .77
p²Ü¾p¤ kßh êDìÛk ÝëC Ùèv qC éÆ ÝëC ÚÞlF ,íFDìF Co MphA
ækßF ælÜ¡iF ßN éF PGwÛ Clh éÆ oß®ÛDØç ,ÝÆ ¢¡iF .íÜÆ
[.koClÛ PvÞk Co ÚCoDÆ kDw¾ Clh .ÝÇÛ kDw¾ §oC ok .PvC
[.ÖkoÞA PvlF kßh íËÛoq p¬DiF Co DèÜëC õØç Ý×] ,P¿Ê ÞC .78
ÞC qC éÆ Co íëDèÏwÛ ÞC qC ÐG DèÛp Clh éÆ kpÇÛ Åok ÞC DëA
?kßF ækpÆ ÅÔç ,kßF pO¡ìF Ùç DèÛA kCl·N Þ lÛkßF pOëß oDìwF
.l¡Û ÍCåv DèÛA ÖpúV ôoDFok ÚCoDÇØOv qC
íÛDwÆ .l×A ÚÞpìF ¢×kp× ÚDì× ok ÚCÞCp¾ æßÇz DF ÞC ,êqÞo .79
ÙìOzCk ÞqoA D× ,æA] ,lÜO¿Ê lÛkClì× fìVpN Co DìÛk ÝëC íÊlÛq éÆ
[.PvC PiGzßh oDìwF ÞC üD·ÂCÞ .ÙìOzCk ,koCk ÚÞoDÂ Co éaÛA
,DØz pF êCÞ] ,lÜO¿Ê kßF ælz D®µ DèÛA éF ¢ÛCk éÆ íÛDwÆ .80
,lÜOwç oDÆrìçpJ Þ lÛoCk ÚDØëC éÆ íÛDwÆ êCpF Clh yCkDJ
íÛDwÆ pË× kß¡Û oCkoßhpF ÝëC qC xÇaìç [.PvC pOèF oDìwF
.lÜÜÆ é¡ìJ pG¤ éÆ
í¡NoC bìç .l·ÏGF Co ÞC p¥Â Þ ÞC Ýì×q DN Ùëlz TµDF D× xKv .81
ÈØÆ ÞC éÆ kßGÛ olÃ× ;lÜÆ ÈØÆ Clh ÐFDÃ× ok Co ÞC PwÛCßOìØÛ
.kßz
ÓDd] ,lÜO¿Ê lÛkpÇì× êkßwd ÞC éF PGwÛ ÐG qÞo éÆ íÛDwÆ .82
EDiOÛC éÆ ¢ÛDÊlÜF qC ÖClÆ pç éF éÆ PvC Clh ¯Ã¾ éÆ ÙìØè¿ì×
Clh PØdo p¬DiF pÊC .kqDwì× ÀÂßO× CpÛA Dë ,lçlì× êqÞo ,lÜÆ
ÓDd . Ùëßz ælì·ÏF Ùç D× kßz TµDF PwÛCßOì× ÞC ,kßGÛ D× pF
[.lz lÜçCßiÛ qÞpìJ rÊpç ÚCp¾DÆ éÆ ÙìØè¿ì×
ok kDw¾ Þ ÓDF ÖDÃ× ÍDGÛlF éÆ íÛDwÆ êCpF Co MphA õÛDh D× .83
êqÞpìJ .Ùìçlì× oCp ,lÜOwìÛ (DèÛDØvA ok DèìÇ¡h éØç) §oC êÞo
.PvC ÚCoDÆrìçpJ ÚA qC íëDèÛ
.lÜÇì× P¾Dëok êpOèF oDìwF yCkDJ ,lzDF oDÆrìçpJ xÆ pç .84
ÍDصC DF êÞDw× üDÃìÂk DèÛA ÚDçDÜÊ êCrV ,lÜÜÇì× æDÜÊ éÆ íÛDwÆ
.PvC DèÛA
ælµÞ éF Co DØz ,kpÆ Ýìì·N DØz êCpF Co ÚAp éÆ íwÆ üDØÏw× .85
éF Ý× oDÊkoÞpJ] ,ßËF .kpÆ lçCßh oD©dC ælz Ýìì·N ÐG qC æDÊ
éÆ íÛDwÆ éF Þ PvC æDÊA üÔ×DÆ lÜÜÇì× êÞpìJ PëClç qC éÆ íÛDwÆ
[.lÛCælz æCpØÊ
ÝëC D×C ;íÜÆ P¾Dëok Co EDOÆ ÝëC éÆ íOzClÛ oD²OÛC bìç .86
.yDGÛ ÚCp¾DÆ oÞDë Þ oDë ,ÝëCpFDÜF .MoDÊkoÞpJ ½p¬ qC PvC íOØdo
½peÜ× ,PvC ælz ækDOvp¾ ßN pF éÆ ÝëC qC xJ Clh MDëA qC Þ .87
.ß¡Û Åp¡ú× rÊpç Þ .ÝÆ Mßµk MoDÊkoÞpJ éF Co ÚCpËëk Þ ß¡Û
bìç ÞC qC pì»F .ÝÇÛ ¢OvpJ Co êpËëk êClh ,Clh oDÜÆok .88
PìØÆDd õØç .ÞC kßVÞ qC pì»F kÞpì× ÝìF qC rìZ éØç .PwìÛ íëClh
.kpÆ lìçCßh P·VCp× ÞC êßv éF Þ PvC ÞC ÚA qC